اگر در آزمایشگاه مشغول به کار هستید، حتما این سوال برایتان پیش آمده است که برای اندازه گیری غلظت نمونهها، نانودراپ تهیه کنید یا اسپکتروفتومتر؟ پاسخ کوتاه این است که هر دو برای اندازه گیری جذب نوری استفاده میشوند، اما تفاوت نانودراپ و اسپکتروفتومتر در حجم نمونه، سرعت تحلیل و کاربرد عملی در آزمایشگاه است. نانودراپ با نیاز به تنها یک یا دو میکرولیتر نمونه، حذف کووت و ارائه نتیجه در چند ثانیه، به گزینهای ایدهآل برای آزمایشگاههای مولکولی، کنترل کیفیت و حتی خطوط تولید تبدیل شده است، در حالی که اسپکتروفتومتر بیشتر برای آنالیزهای عمومی و حجمی کاربرد دارد.
اگر میخواهید بدانید کدام یک دقیقا به کار شما میآید و چرا انتخاب درست میتواند در وقت، هزینه و دقت آزمایشهایتان تفاوت اساسی ایجاد کند، تا انتهای این مقاله با من همراه باشید. در پایان نیز میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی رایگان و انتخاب بهترین دستگاه، با کارشناسان دناژن تماس بگیرید.
طبق اطلاعات مقاله bitesizebio ، دستگاه نانودراپ به همین سادگی عمل میکند:
“With the NanoDrop spectrophotometer, quantifying a DNA, RNA, or protein sample concentration is as easy as a click of the pipette, a push of a button, and a dab of tissue to clean up. A NanoDrop spectrophotometer is a common lab instrument that can measure the concentration of DNA, RNA, and protein in a 2-µL drop on a pedestal. Such a small sample volume means less prep and cleanup time and enables you to measure several samples in under a minute compared to using a traditional 1-cm cuvette.”
با اسپکتروفتومتر نانودراپ، تعیین کمی و عددی غلظت نمونههای DNA، RNA یا پروتئین به آسانی یک کلیک پیپت، فشردن یک دکمه و پاک کردن سطح با یک دستمال است. اسپکتروفتومتر نانودراپ یک ابزار مرسوم آزمایشگاهی است که میتواند غلظت DNA، RNA و پروتئین را در یک قطره ۲ میکرولیتری روی یک پایه (پدِستال) اندازه گیری کند. این حجم نمونه بسیار کوچک به معنای زمان آماده سازی کمتر است و به شما امکان میدهد چندین نمونه را در کمتر از یک دقیقه، در مقایسه با استفاده از کووتهای عادی ۱ سانتیمتری، اندازه گیری کنید.
در دستگاههای نانودراپ، نمونه مستقیما بین دو فیبر نوری قرار میگیرد و نیروی کشش سطحی، نمونه را در جای خود نگه میدارد. این یعنی مزایای استفاده از نانودراپ شامل:
در آزمایشگاههایی که روزانه دهها نمونه مورد بررسی قرار میگیرند، نانودراپ عملا جای اسپکتروفتومتر را گرفته است. در شرکت دناژن تجهیز، به عنوان یک مجموعه دانشبنیان، نانودراپهایی را تولید میکنیم که نه تنها با استانداردهای جهانی برابری میکنند، بلکه با توجه به نیاز واقعی آزمایشگاههای ایرانی، طراحی و بهینه سازی شدهاند.
اگر به دنبال آشنایی بیشتر با انواع مدلها و کاربردهای دقیق این دستگاه هستید، پیشنهاد میکنیم مقاله صفحه خرید دستگاه نانودراپ را در سایت دناژن مطالعه کنید.
اسپکتروفتومتر دستگاهی است که میزان جذب یا عبور نور را در یک ماده اندازهگیری میکند. این دستگاه بر اساس قانون بیر-لامبرت کار میکند و کاربرد آن، سنجش غلظت مواد مختلف در محلولها است و برای آنالیزهای عمومی، نه سریع، RNA و DNA به کارگرفته میشود.
اما اسپکتروفتومترها، محدودیتهای جدی دارند:
برای تصمیمگیری جهت خرید، فقط کافی است به جدول مقایسهای زیر نگاهی بیاندازید. این اعداد و ارقام حاصل تجربه ما در تولید و کار با این دستگاههاست.
|
ویژگی |
نانودراپ (دناژن) |
اسپکتروفتومتر عادی |
|
حجم نمونه مورد نیاز |
۰.۵ - ۲ میکرولیتر |
۵۰۰ - ۲۰۰۰ میکرولیتر |
|
نیاز به کووت |
ندارد |
دارد (هزینهبر و زمانبر) |
|
زمان اندازهگیری |
3-5 ثانیه |
2-5 دقیقه |
|
نیاز به رقیق سازی |
ندارد |
معمولاً نیاز دارد |
|
خطای اپراتور |
بسیار کم |
زیاد (بسته به مهارت فرد) |
|
تکرارپذیری نتایج |
عالی |
متوسط (وابسته به اپراتور) |
|
هزینه بلندمدت |
پایینتر (بدون هزینه کووت و شستوشو) |
بالاتر |
|
کاربرد اصلی |
زیست مولکولی، QC |
آنالیز عمومی، آموزشی |
|
آموزش نیروی انسانی |
چند دقیقه |
چند ساعت تا چند روز |
در اسپکتروفتومتر، نتیجه کار مستقیما به تجربه اپراتور وابسته است. اما نانودراپ این وابستگی را به حداقل میرساند. با حذف متغیرهایی مانند شست و شوی کووت و زاویه قرارگیری آن، پایداری نتایج با وجود اپراتورهای مختلف، تضمین میشود.
در نانودراپ، تکرارپذیری نتایج بسیار بالا و عالی است، و از آنجایی که استفاده از این دستگاه، فردمحور نیست، شما شاهد نتایج یکسان حتی در شیفتهای کاری مختلف خواهید بود.
زمان واقعی اندازهگیری با اسپکتروفتومتر شاید ۳۰ ثانیه باشد، اما وقتی زمان آمادهسازی نمونه، رقیقسازی، پیدا کردن کووت تمیز، شستن و خشک کردن آن را حساب کنید، این زمان به چند دقیقه میرسد. در نانودراپ، زمان آمادهسازی عملا نزدیک به صفر است.
در اسپکتروفتومترهای سنتی، نتیجه به مهارت اپراتور وابسته است. آلودگی کووت، اثر انگشت یا حتی زاویه قرارگیری آن میتواند جذب نوری را تا چند برابر تغییر دهد. این خطاهای انسانی در شیفتهای مختلف تکرارپذیری را از بین میبرد و دادههای غیرقابل قبولی به دست میآید که در فرآیندهای حساس کنترل کیفیت یا تحقیقات، میتواند فاجعه بار باشد.
نانودراپهای دناژن به دلیل مستندسازی سریع و کاهش خطا، انتخاب اول برای آزمایشگاههای بیولوژی و مولکولی است. آیا میخواهید خطای انسانی را از نتایج خود حذف کنید؟ با تیم فنی دناژن تماس بگیرید تا مشاوره تخصصی دریافت کنید و ببینید نانودراپ چگونه با استانداردسازی فرآیند شما، گزارشپذیری را تضمین میکند.
اگر از دوبارهکاریهای بیمورد و هدر رفتن نمونههای ارزشمند خسته شدهاید و مایلید دادههایتان معتبر باشند، این بخش را از دست ندهید. خواهید دید که با مزایای استفاده از نانودراپ، چگونه کاهش هزینههای پنهان رخ میدهد و سرمایه آزمایشگاه شما حفظ میشود.
1. مصرف بسیار کم نمونه: در پروژههای تحقیقاتی (R&D) که با نمونههای ارزشمند و کمیاب سروکار دارید، این ویژگی بسیار حیاتی است. تصور کنید برای استخراج یک نمونه DNA (دستگاه استخراج dna) ارزشمند ساعتها زمان صرف کردهاید، اما برای اندازهگیری غلظت آن ناچارید نیمی از نمونه را مصرف کنید!
2. افزایش سرعت گردش کار آزمایشگاه: وقتی هر تست تنها چند ثانیه طول بکشد، در روز میتوانید نمونههای بسیار بیشتری را آنالیز کنید.
3. کاهش دوباره کاری: دقت بالا و خطای بسیار پایین دستگاه نانودراپ، یعنی نتایج قابل اعتماد هستند و نیاز به تکرار آزمایشها کاهس مییابد.
4. کاهش هزینه مصرفی: کووتها و شویندهها، هزینههای پنهانی هستند که بسیاری از آزمایشگاهها از آن غافل میشوند.
5. جلوگیری از مصرف اشتباه کیتها: با اندازه گیری دقیق غلظت مواد، مطمئن میشوید که به طور بهینه از کیتهای گران قیمت استفاده میکنید.
6. مناسب برای کنترل کیفیت (QC): در خط تولید، سرعت و دقت حرف اول را میزند. نانودراپ به شما امکان میدهد در سریعترین زمان ممکن تصمیم بگیرید که تست را ادامه دهید یا متوقف کنید.
7. آموزش سریع اپراتورهای جدید: کار با نانودراپ آنقدر ساده است که هر کارشناس تازه کاری در کمتر از نیم ساعت میتواند به طور مستقل با آن کار کند.
اگر به دنبال دستگاهی هستید که هم برای کارهای تحقیقاتی دقیق مناسب باشد و هم در خط تولید پاسخگوی نیازهای شما باشد، مشخصات فنی نانودراپهای دناژن را بررسی کنید.
اگر در حال راه اندازی یک آزمایشگاه تحقیقاتی ژنتیک هستید و بودجه محدودی دارید، احتمالا بین خرید یک اسپکتروفتومتر و یک نانودراپ اسپکتروفتومتر مردد میشوید. روی کاغذ شاید اسپکتروفتومتر گزینه اقتصادیتری به نظر برسد، اما در عمل وقتی با نمونههای کمحجم DNA و RNA، رقیقسازیهای مکرر، شستوشوی کووت و احتمال آلودگی متقاطع رو به رو میشوید، هزینه پنهان خطا و اتلاف زمان خودش را نشان میدهد. در پروژههای مولکولی که هر میکرولیتر ارزشمند است، حذف مرحله کووت و امکان اندازهگیری مستقیم ۱–۲ میکرولیتر نمونه، نه تنها سرعت کار را بالا میبرد بلکه ریسک خطای اپراتوری را هم به حداقل میرساند. این همان جایی است که نانودراپ یک ابزار لوکس نیست، بلکه یک مزیت رقابتی واقعی است.
در خطوط تولید کیتهای تشخیصی یا آزمایشگاههایی با ترافیک کاری بالا، مسئله فقط «اندازهگیری» نیست؛ مسئله «تکرارپذیری سریع و پایدار» است. وقتی روزانه دهها یا صدها تست کنترل کیفیت انجام میشود، هر دقیقه تأخیر و هر احتمال خطای انسانی میتواند به هزینه مالی و اعتباری تبدیل شود. نانودراپ برای چنین سناریوهایی طراحی شده است: پاسخ در چند ثانیه، بدون آمادهسازی پیچیده، با حداقل وابستگی به مهارت اپراتور. در مقابل، استفاده مداوم از اسپکتروفتومتر در تستهای روتین بیولوژی، به مرور فرسایشی میشود. به همین دلیل بسیاری از آزمایشگاهها در کنار اسپکتروفتومتر عمومی خود، برای کنترل کیفیت تخصصی بیولوژی به سراغ نانودراپ میروند.
اگر آزمایشگاه شما صرفا روی پروژههای ژنتیکی متمرکز نیست و با نمونههای شیمیایی، غذایی یا صنعتی متنوع کار میکند، احتمالا یک اسپکتروفتومتر انتخاب منطقیتری برایتان خواهد بود. در بسیاری از روشهای استاندارد ISO و ASTM، استفاده از کووت ۱ سانتیمتری و طول مسیر نوری ثابت الزامی است. موضوعی که در گزارشهای رسمی، مستند سازی صادراتی و کنترل کیفیت صنعتی اهمیت حیاتی دارد. در چنین شرایطی، حتی اگر نانودراپ از نظر فنی قادر به اندازهگیری باشد، ممکن است از نظر پذیرش مرجع یا تطابق با پروتکلهای استاندارد محدودیت ایجاد کند. اسپکتروفتومتر در این فضا ابزار قابل دفاعتر و منعطفتری است.
از طرف دیگر، اگر بودجه شما محدود است و حجم تستهای DNA/RNA بالا نیست، سرمایهگذاری روی نانودراپ لزوما بهترین تصمیم اقتصادی نخواهد بود. یک اسپکتروفتومتر رومیزی میتواند طیف وسیعی از آنالیزهای عمومی را با هزینه اولیه کمتر پوشش دهد و برای آزمایشگاههای چندمنظوره آزادی عمل بیشتری ایجاد کند. نانودراپ یک ابزار تخصصی و سریع برای بیولوژی مولکولی است، اما اسپکتروفتومتر یک ابزار پایه و همهکاره است که در پروژههای شیمی، صنایع غذایی، مواد و کنترل کیفیت صنعتی نقش پررنگتری دارد.
اگر آزمایشگاه شما شرایط زیر را دارد، نانودراپ انتخاب بهتری برای شما است.
اگر آزمایشگاه شما شرایط زیر را دارد، اسپکتروفتومتر انتخاب منطقیتری است.
نانودراپ صرفا یک دستگاه اندازهگیری نیست. این دستگاه برای کنترل فرآیند ساخته شده است. اندازه گیری غلظت فقط خروجی جانبی آن است. ارزش واقعی نانودراپ در سه مورد خلاصه میشود:
انتخاب بین نانودراپ و اسپکتروفتومتر به نیاز شما بستگی دارد، اما اگر با نمونههای زیستی، به خصوص DNA و RNA و پروتئین کار میکنید، نانودراپ یک انتخاب ارزشمند، اقتصادی و حرفهای است. سرعت، دقت، صرفهجویی در مصرف نمونه و کاهش خطای انسانی، دلایل محکمی برای حرکت آزمایشگاههای مدرن به سمت نانودراپ هستند.
در شرکت دانشبنیان دناژن تجهیز، با بیش از یک دهه سابقه در تولید تجهیزات آزمایشگاهی، افتخار میکنیم که نانودراپهای تولیدی ما نه تنها با استانداردهای جهانی رقابت میکنند، بلکه با درک عمیق از نیاز محققان ایرانی طراحی شدهاند. ما محصولات را مونتاژ نمیکنیم؛ میسازیم، تست میکنیم و کیفیت را تضمین میکنیم.
اگر بین انتخاب نانودراپ و اسپکتروفتومتر با توجه به کاربرد خود هنوز تردید دارید، بررسی مشخصات فنی کالیبراسیون و دریافت مشاوره تخصصی میتواند مسیر تصمیم گیری شما را بهبود دهد. برای آزمایشگاههایی که سرعت، دقت و مستندسازی اهمیت دارد، نانودراپ یک انتخاب باارزش است.